Time Travel Research Center © 2005 Cetin BAL - GSM:+90  05366063183 - Turkey/Denizli 


Kuzeytacı Üstkümesi

Kuzeytacı Üstkümesi, bizden 1 milyar ışıkyılı uzaklıkta olmasına rağmen meşhurdur, çünkü oldukça belirgin bir gökada kümeleri topluluğudur. Aşağıdaki harita, gökyüzünün bu bölgesinde yer alan 17 kadirden daha parlak (HyperLeda Veritabanı'na göre) tüm gökadaları gösterir. Kuzeytacı Üstkümesi'nin başlıca gökada kümelerinin konumları, haritanın merkezinde belirtilmiştir. Haritanın sol tarafında, yarı uzaklıktaki Herkül Üstkümesi'nin parçaları yer alır.

 

Kuzeytacı Üstkümesi'nin küme listesi aşağıdadır. Burada oldukça da verimli olan başka birçok küme olmasına rağmen, A2065 bu kümelerin en meşhur olanıdır. Kümelerden ikisi, A2122 ve A2124 aslında aynı kümedir. A2124 kümenin merkezi, A2122 de onun bir uzantısıdır.

  1           2       3        4         5       6        7
Abell           Eşlek      Kırmızıya    Uzk. Zenginlik Notlar
             Konsayıları     Kayma      mıy                    
             SA       DA       z                            
A2005      14 58,7  +27 49   0,0762    1025      2                           
A2019      15 03,0  +27 11   0,0795    1065      0                           
A2022      15 04,3  +28 25   0,0566     770      1     Ön Plan     
A2056      15 19,2  +28 16   0,0834    1115      1                           
A2061      15 21,3  +30 39   0,0772    1035      1                           
A2065      15 22,7  +27 43   0,0714     960      2     Kuzeytacı
A2067      15 23,2  +30 54   0,0736     990      1                           
A2079      15 28,1  +28 53   0,0649     875      1                           
A2089      15 32,7  +28 01   0,0720     970      1                           
A2092      15 33,3  +31 09   0,0657     890      1                           
A2122      15 44,5  +36 08   0,0649     875      1                           
A2124      15 45,0  +36 04   0,0649     875      1                           
Sütun 1: Kümenin adı/Abell katalog numarası.
Sütun 2: 2000 yılı için saat ve dakika cinsinden bahar açısı (sağ açıklık-SA).
Sütun 3: 2000 yılı için derece ve dakika cinsinden yükselim (dik açıklık-DA).
Sütun 4: Kümenin kırmızıya kayması.
Sütun 5: Milyon ışıkyılı cisinden uzaklık. "Hubble sabiti" 70 km/sn/Mpc varsayılmıştır.		  
Sütun 6: Kümenin "zenginlik (verimlilik) sınıfı".
Sütun 7: Diğer adlar ve notlar.

Kaynakça:
Abell G, Corwin H, Olowin R, (1989), A catalogue of Rich Clusters of Galaxies, 
          Astrophys J Supp, 70, 1.
Struble M, Rood H, (1999), A compilation of redshifts and velocity dispersions for 
          ACO clusters, Astrophys J, 125, 35.

A2065 - Kuzeytacı Kümesi

A2065 Kümesi'nin merkez fotoğrafı aşağıdadır. Bu küme, sıklıkla Kuzeytacı Kümesi olarak anılır. Kuzeytacı Üstkümesi'ndeki en parlak gökadalar kümesi odur. Bu kümenin meşhur olmasının başlıca sebebi, Milton Humason ve Edwin Hubble'ın 1930'larda evrenin genişlediğini gösterebilmek için kullandığı kümelerden biri olmasıdır.

 
A2065 Kümesi'nin haritası sağdaki gibidir. Harita, küme içerisindeki en parlak gökadalardan 119'unu göstermektedir. Kümedeki gökadalardan çoğu tam olarak sınıflandırılamamıştır, bu yüzden de haritada kullanılan sınıflandırılmalardan bazıları büyük bir ihtimalle yanlıştır. Yine de, kümenin çok çeşitli gökada türlerini barındırdığı kesindir.  

Kuzeytacı Üstkümesi'nin Bilimsel İncelemesi

Kuzeytacı Takımyıldızı'nda bir üstküme bulunması olasılığı ilk olarak 1950'lerde ifade edildi. George Abell, (1958'de basılan) kendi "Verimli Gökada Kümeleri Kataloğu'nu - Catalogue Of Rich Clusters Of Galaxies" gözden geçirdi ve 1961'de yayımlanan bir bildirisinde Kuzeytacı Üstkümesi'ni, "17 Olası Üstküme Listesi'ne - A List Of 17 Possible Supercluster", 13 numaralı üstküme olarak dahil etti.

Kuzeytacı Üstkümesi ile  ilgili ilk gerçek inceleme M.Postman, M.Geller ve J.Huchra tarafından 1988 yılında yayımlandı. Ekip, üstkümedeki yedi kümenin hareketlerini inceledi ve üstkümenin kütlesini hesapladı.
Daha yakınlarda, 1997 ve 1998 yıllarında, T.Small, C.Ma, W.Sargent ve D.Hamilton bu üstkümeyle ilgili üç bildiri yayımladı (1, 2, 3). Ekip, Kuzeytacı Üstkümesi'nin arkasında (A2034, A2049, A2062, A2069 ve A2083'le bağlantılı), 1,5 milyar ışıkyılı uzaklıkta (kırmızıya kayma 0,113) bir başka üstkümenin var olduğunu fark etti. Bilim adamları aynı zamanda üstkümenin merkezindeki kümelerin birbirleri üzerine çöktüğüne ve sonunda tek bir büyük küme oluşturacaklarına inanıyorlar.


F.Kopylova ve A.Kopylov da onlarla hemfikir. Bu ekip, (A2061, A2065, A2067, A2089 ve A2092'den oluşan) üstküme çekirdeğinin (milyarlarca yıllık bir zaman ölçeğinde) "hızlı bir yerçekimsel çöküş sürecinde" oluşuyla ilgili kanıtlarını 1998 yılında yayınladı.


Kuzeytacı Kümesi (A2065) 1930'larda Edwin Hubble tarafından keşfedildi. 1936 yılında, Milton Humason büyük miktardaki uzak gökadalar için hızın uzaklıkla orantılı olduğunu göstermeye yönelik bir projenin parçası olarak, kümedeki gökadalardan birinin (PGC 54876) kırmızıya kayma derecesini ölçtü. Bu, evrenin genişlediğini gösteren güçlü bir kanıttı.
 


Aşağıda - A3158 gökadalar kümesinin merkez fotoğrafı. Bu küme, Saat Üstkümesi'ndeki bir başka çok verimli gökadalar kümesidir ve A3128 Kümesi ile tam olarak aynı uzaklıkta yer alır. Resimdeki üç büyük eliptik (oval) gökada (soldan sağa) PGC 13641, ESO 156-8 ve PGC 13679'dur.

 
                                                       Komşu Üstkümeler Sayfasına Geri Dön

Takımyıldız Adları Terimler Astronomi